Od października 2024 roku rodzice dzieci uczęszczających do żłobka mogą otrzymać z ZUS dofinansowanie do 1 500 zł miesięcznie. Program „Aktywnie w żłobku” realnie zmienia matematykę prywatnego żłobka. W Klekotek widzę to każdego dnia: rodzice, którzy jeszcze pół roku temu wahali się z powodu kosztów, dziś dzwonią z konkretnymi pytaniami o miejsce.
Zebrałam tu wszystko, co naprawdę musicie Państwo wiedzieć o programie. Bez urzędniczego języka, bez kopiowania zus.pl. Tak, jak tłumaczę to rodzicom przy stoliku w żłobku.
Co to jest świadczenie „Aktywnie w żłobku”
„Aktywnie w żłobku” to jedno z trzech świadczeń z rządowego programu „Aktywny rodzic”, który ruszył 1 października 2024 roku na mocy ustawy z 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka.
ZUS dopłaca do prywatnego żłobka (lub klubu dziecięcego czy dziennego opiekuna) do 1 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Dla dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności kwota rośnie do 1 900 zł. Pieniądze nie trafiają do rodzica. Wpływają bezpośrednio na konto żłobka i pomniejszają fakturę, którą rodzic płaci.
Program zastąpił wcześniejsze „dofinansowanie do żłobka” w wysokości 400 zł, popularnie zwane „starym żłobkowym”. Nowa kwota jest niemal czterokrotnie wyższa i obejmuje też rodziców niepracujących, czyli grupę, która wcześniej nie miała żadnego wsparcia.
Dla kogo jest świadczenie
Najczęstsze pytania, jakie dostaję od rodziców, dotyczą właśnie kryteriów. Wyjaśniam po kolei.
Wiek dziecka
Świadczenie przysługuje na dziecko od momentu rozpoczęcia uczęszczania do żłobka (formalnie od 20. tygodnia życia, choć praktycznie żłobki przyjmują dzieci od 6. miesiąca). Wypłaty trwają do końca roku szkolnego, w którym dziecko skończy 3 lata. Jeśli z różnych powodów dziecko nie idzie do przedszkola, świadczenie może być wypłacane dłużej, do 4. roku życia.
Czy rodzice muszą pracować?
Nie. To zaskakuje wielu rodziców, bo z nazwy „Aktywny rodzic” wynikałoby coś innego. Aktywność zawodowa jest wymagana w innym świadczeniu z tego samego programu, w „Aktywni rodzice w pracy” (potocznie babciowe). Przy „Aktywnie w żłobku” liczy się jedynie to, że dziecko uczęszcza do placówki opieki nad dziećmi do lat 3.
Mam wśród rodzin w Klekotek osoby pracujące na etat, prowadzące działalność gospodarczą, na urlopie wychowawczym, a nawet studiujące. Wszystkie otrzymują dofinansowanie.
Inne warunki
Są właściwie dwa. Po pierwsze, żłobek musi być wpisany do rejestru żłobków i klubów dziecięcych prowadzonego przez gminę. Wszystkie legalnie działające placówki w tym rejestrze są, więc to formalność. Klekotek oczywiście się w nim znajduje.
Po drugie, istnieje górny limit opłaty rodzica za sam pobyt dziecka. Od kwietnia 2026 do marca 2027 wynosi on 2 200 zł miesięcznie. Jeśli opłata za pobyt (bez wyżywienia) przekracza limit, rodzic traci prawo do świadczenia. W Klekotek czesne za pobyt to 1 800 zł, więc bezpiecznie mieścimy się w limicie.
Jak złożyć wniosek o „Aktywnie w żłobku”
Wniosek składa się wyłącznie elektronicznie. Nie ma opcji papierowej. Dla wielu rodziców, którzy pierwszy raz mają do czynienia z PUE ZUS, to bariera psychologiczna. W praktyce to 15 minut pracy, a całość przeprowadzam z rodzicami krok po kroku.
Wniosek nosi nazwę SW-A i opiera się głównie na danych, które już Państwo mają: numery PESEL i dane żłobka z umowy.
Sprawdź rejestr
Numer żłobka w rejestrze podajemy każdej rodzinie. Można go też znaleźć na empatia.mrpips.gov.pl.
Wybierz kanał
eZUS (PUE ZUS), aplikacja mZUS, portal Emp@tia lub bankowość elektroniczna.
Wypełnij SW-A
PESEL-e rodziców i dziecka oraz dane żłobka z umowy. Wszystko podajemy przy podpisaniu.
Czekaj 4–6 tyg.
ZUS przelewa kwotę prosto na konto żłobka, a my pomniejszamy o nią fakturę.
Bardzo ważne: wniosek trzeba złożyć w ciągu 2 miesięcy od rozpoczęcia uczęszczania dziecka do żłobka. Po tym terminie świadczenie przysługuje dopiero od miesiąca złożenia wniosku, bez wyrównania. Dlatego przypominam o tym przy podpisaniu umowy.
Do jakiego wieku przysługuje świadczenie
Co do zasady do końca roku szkolnego (czyli do 31 sierpnia), w którym dziecko kończy 3 lata. Jeśli dziecko skończy 3 lata w styczniu, świadczenie wypłacane jest jeszcze przez kolejne 8 miesięcy, do końca sierpnia.
Jest wyjątek. Jeśli dziecko nie zostaje przyjęte do przedszkola (np. brak miejsc, opóźnienie rozwojowe, decyzja rodziców o pozostawieniu w żłobku), świadczenie może być wypłacane do końca roku szkolnego, w którym dziecko skończy 4 lata. Spotykam takie sytuacje rzadko, ale ustawa je przewiduje.
Ile realnie kosztuje żłobek po dofinansowaniu
Najlepiej pokazać to na liczbach z naszego żłobka. Pełne czesne to 1 800 zł, a dofinansowanie sięga 1 500 zł. Realny koszt rodzica zaczyna się więc od 300 zł miesięcznie.
Dla porównania żłobek miejski w Zielonej Górze kosztuje około 400–500 zł plus wyżywienie. Po dofinansowaniu różnica między prywatnym a miejskim żłobkiem to faktycznie 100–200 zł miesięcznie, a nie tysiąc, jak sugerowałyby cennikowe ceny.
Do realnego kosztu dochodzi wyżywienie 17 zł dziennie. Kwoty obowiązują w roku 2026.
Jak zrezygnować ze świadczenia
Pytanie zaskakująco częste. Powody bywają różne. Czasem rodzic przechodzi na inne świadczenie z programu „Aktywny rodzic”, czasem zmienia placówkę, czasem dziecko idzie do przedszkola wcześniej niż planowano.
Rezygnacja odbywa się tym samym kanałem co wniosek, przez PUE ZUS, mZUS, Emp@tia lub bankowość elektroniczną. Wystarczy złożyć oświadczenie. Pieniędzy wypłaconych dotychczas się nie zwraca, chyba że pobierano je nienależnie.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy program obejmuje żłobki niepubliczne?
Tak, w pełni. Warunkiem jest jedynie wpis żłobka do rejestru żłobków i klubów dziecięcych. Nie ma znaczenia, czy żłobek prowadzi gmina, fundacja, firma czy osoba fizyczna.
Co jeśli zmienię żłobek w trakcie roku?
Trzeba złożyć nowy wniosek z danymi nowej placówki. Wypłaty są ciągłe, ZUS po prostu zmienia konto. Przy zmianie w trakcie miesiąca kwota dzielona jest proporcjonalnie.
Czy mogę pobierać świadczenie razem z 800+?
Tak. „Aktywnie w żłobku” jest niezależne od 800+ i można je łączyć. Nie można natomiast łączyć go z „Aktywnie w domu” ani „Aktywni rodzice w pracy”. To trzy alternatywne formy z tego samego programu i wybiera się tylko jedną.
Czy świadczenie pokrywa wyżywienie?
Nie. Limit 1 500 zł dotyczy wyłącznie opłaty za pobyt. Wyżywienie (u nas 17 zł dziennie) rodzic płaci osobno.
Czy wniosek trzeba składać co roku?
Nie. Złożony wniosek obowiązuje do końca okresu, w którym dziecku przysługuje świadczenie. Nie ma corocznego przedłużania.
Co, jeśli przegapię 2-miesięczny termin?
Nie tracicie Państwo prawa do świadczenia, ale tracicie wyrównanie. Jeśli dziecko chodzi do żłobka od stycznia, a wniosek złożycie w maju, świadczenie dostaniecie dopiero od maja. Cztery miesiące po 1 500 zł to 6 000 zł, których ZUS nie zwróci.
Szukasz żłobka w Zielonej Górze z dofinansowaniem?
W Niepublicznym Żłobku „Klekotek” wszystkie nasze rodziny korzystają z „Aktywnie w żłobku”. Pomagam też wypełnić wniosek przez PUE ZUS, krok po kroku, jeśli robicie to pierwszy raz.
Adres: ul. Piękna 22/24, 65-229 Zielona Góra
Źródła: Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka „Aktywny rodzic” (Dz.U. 2024 poz. 858); strona ZUS, świadczenie Aktywnie w Żłobku (zus.pl/aktywnyrodzic). Stan na: maj 2026.
